ສຄສຊ ສະເໜີ 6 ບັນຫາທີ່ລັດຖະບານຄວນເອົາໃຈໃສ່ ທ່າມກາງເສດຖະກິດຂະຫຍາຍຕົວຊ້າລົງ

ທິດທາງເສດຖະກິດຂອງ ສປປ ລາວ ໃນປີນີ້ ປະເຊີນກັບຄວາມຫຍຸ້ງຍາກຫຼາຍດ້ານ, ຂະແໜງກະສິກຳ, ໄຟຟ້າ, ບໍ່ແຮ່ຂະຫຍາຍຕົວຫຼຸດລົງ. ດ້ານ ສຄສຊ ສະເໜີພາກລັດຄວນມີມາດຕະການຕົວຈິງ ເພື່ອກະຕຸ້ນການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ ແລະ ແກ້ໄຂບັນຫາໂຄງສ້າງເສດຖະກິດ ເພື່ອຮັບປະກັນການພັດທະນາໄວ ແລະ ຍືນຍົງ ໂດຍເນັ້ນ 6 ບັນຫາ ຄວນເອົາໃຈໃສ່.

ໃນກອງປະຊຸມສົນທະນາທິດທາງເສດຖະກິດຂອງ ສປປ ລາວ, ບົດບາດຂອງທຸລະກິດເລີ່ມໃໝ່ ແລະ ວິສາຫະກິດຂະໜາດນ້ອຍ ແລະ ກາງ ທີ່ຈັດຂຶ້ນໃນຕອນເຊົ້າວັນທີ 30 ຕຸລາ 2018 ຜ່ານມາ ທີ່ໂຮງແຮມ ຄຣາວ ພລາຊາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໂດຍການເປັນທານຮ່ວມຂອງ ທ່ານ ບົວສອນ ບຸບຜາວັນ ປະທານສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດ ( ສຄສຊ ), ທ່ານ ສົມຈິດ ອິນທະມິດ ຮອງລັດຖະມົນຕີ ກະຊວງອຸດສາຫະກຳ ແລະ ການຄ້າ, ທ່ານ ອຸເດດ ສຸວັນນະວົງ ປະທານສະພາການຄ້າ ແລະ ອຸດສາຫະກຳແຫ່ງຊາດລາວ ເຊິ່ງມີບັນດາທ່ານນັກທຸລະກິດ, ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເຂົ້າຮ່ວມ.

ທ່ານ ບົວສອນ ບຸບຜາວັນ ກ່າວວ່າ: ຈາກການຕິດຕາມ ແລະ ວິເຄາະຂອງສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດ ເຫັນວ່າທິດທາງເສດຖະກິດຂອງ ສປປ ລາວ ໃນຊຸມປີຜ່ານມາ ຖືວ່າເປັນປະເທດໜຶ່ງໃນພາກພື້ນອາຊຽນທີ່ມີຈັງຫວະການຂະຫຍາຍຕົວທາງເສດຖະກິດໄວ, ລາຍໄດ້ສະເລ່ຍຫົວຄົນຕໍ່ປີເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ແຕ່ຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ສໍາລັບປີ 2018 ນີ້ ປະເທດເຮົາໄດ້ປະສົບກັບ ຄວາມຫຍຸ້ງຍາກທາງດ້ານການເງິນ – ງົບປະມານ, ຊໍ້າພັດຖືກໄພນໍ້າຖ້ວມເກືອບທຸກແຂວງ ອັນໄດ້ສ້າງຜົນກະທົບຕໍ່ການຜະລິດກະສິກໍາ ແລະ ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງຊາວກະສິກອນ.

ຄາດຄະເນການຜະລິດກະສິກໍາ ແລະ ປ່າໄມ້ ຈະມີການເຕີບໂຕ ແຕ່ 2,5% ( ຫຼຸດຈາກ 2,9% ໃນປີ 2017 ແລະ ມະຕິສະພາ 2,8% ), ການຜະລິດອຸດສາຫະກໍາເຫັນວ່າມີການເຕີບໂຕໜ້ອຍກວ່າປີຜ່ານມາ ຈະແມ່ນໃນຂະແໜງໄຟຟ້າ, ບໍ່ແຮ່ ລ້ວນແຕ່ຫຼຸດລົງ ແລະ ຄາດວ່າຈະຫຍາຍຕົວແຕ່ 7,7% ( ສໍາລັບປີ 2017 ແມ່ນ 11,6% ແລະ ມະຕິຂອງສະພາແມ່ນ 9,1% ), ຂະແໜງບໍລິການມີການຂະຫຍາຍຕົວດີ ກວ່າປີຜ່ານມາ ຄາດວ່າຈະຫຍາຍຕົວປະມານ 7,6% ເພີ່ມຂຶ້ນຈາກ 4,4% ໃນປີ 2017 ແລະ ມະຕິສະພາ 6,4%, ທ່ານ ບົວສອນ ບຸບຜາວັນ ກ່າວ.

ໂດຍລວມແລ້ວອັດຕາການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງ GDP ຄາດວ່າຈະບັນລຸໄດ້ແຕ່ 6,5% ເທົ່ານັ້ນ, ລາຍໄດ້ສະເລ່ຍຫົວຄົນບັນລຸໄດ້ 2.599 ໂດລາ ( ມະຕິສະພາ 2.536 ໂດລາ ), GNI ເທົ່າກັບ 2.209 ໂດລາ ( ມະຕິສະພາ 2.004 ໂດລາ ), ຍ້ອນການເຕີບໂຕຫຼຸດລົງ ຈຶ່ງມີຜົນກະທົບຕໍ່ການປະຕິບັດແຜນລາຍຮັບ ແລະ ລາຍຈ່າຍງົບປະມານ ກໍ່ຄືການປະຕິບັດແຜນການລົງທຶນຂອງລັດ, ການຊໍາລະໜີ້ສິນ ແລະ ອື່ນໆ.

ສະພາບອັດຕາການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດທີ່ຫຼຸດລົງຄືດັ່ງກ່າວ ປະທານສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດ ໃຫ້ຮູ້ວ່າ: ສາເຫດຫຼັກມາຈາກຜົນກະທົບນອກຕົວແມ່ນເກີດຈາກໄພພິບັດທໍາມະຊາດ ເຊິ່ງໄດ້ສ້າງຄວາມເສຍຫາຍໃຫ້ແກ່ການຜະລິດ ແລະ ຊີວິດຊັບສິນຂອງປະຊາຊົນນັບທັງພື້ນຖານໂຄງລ່າງຕ່າງໆ. ພ້ອມກັນນັ້ນ, ປີນີ້ລາຄານໍ້າມັນອາດເພີ່ມຂຶ້ນເຖິງ 100 ໂດລາຕໍ່ບາເຣວ ອັນມີຜົນເຮັດໃຫ້ຕົ້ນທຶນການຜະລິດ, ການຂົນສົ່ງ ແລະ ຄ່າຄອງຊີບເພີ່ມສູງຂຶ້ນ ແລະ ຜົນກະທົບດ້ານໃນຕົວຄືເສດຖະກິດຂອງລາວຂາດດຸນຕໍ່ເນື່ອງຫຼາຍປີ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ມີໜີ້ສິນສາທາລະນະສູງ ແລະ ຢູ່ໃນລະດັບຫຼາຍກວ່າ 60% ຂອງ ຈີດີພີ, ສາກົນໄດ້ຈັດ ສປປ ລາວ ເຂົ້າຢູ່ໃນປະເທດທີ່ມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນການໃຊ້ແທນຄືນໜີ້ສິນ, ໂຄງສ້າງເສດຖະກິດຂອງລາວປັດຈຸບັນ ຖືເປັນໂຄງສ້າງເສດຖະກິດແບບເກົ່າ ຫຼື ເວົ້າອີກແນວໜຶ່ງເປັນໂຄງສ້າງແບບ ອັນນາລ໊ອກ ( Analog ) ບໍ່ທັນຫັນປ່ຽນເປັນໂຄງສ້າງເສດຖະກິດ ດິຈິຕອລ.
ໃນສະພາບລວມຄືດັ່ງກ່າວ, ພວກເຮົາຈະມີທາງອອກ ແລະ ແກ້ໄຂແນວໃດ? ທ່ານສະເໜີຄໍາເຫັນໃຫ້ມີທາງອອກ ຄື: 1. ຕ້ອງຜ່ອນຄາຍຈຸດອັດຕັນ ແລະ ມີມາດຕະການຕົວຈິງ ເພື່ອກະຕຸ້ນການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ ລວມທັງພາກທຸລະກິດ; 2. ຕ້ອງແກ້ໄຂບັນຫາທາງດ້ານໂຄງສ້າງເສດຖະກິດ ເພື່ອຮັບປະກັນການພັດທະນາໄວ ແລະ ຍືນຍົງ.

ບັນຫາທີ່ຄວນແກ້ໄຂ ເພື່ອເປັນການຜ່ອນຄາຍຈຸດອັດຕັນ ແລະ ກະຕຸ້ນການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດ ໂດຍລວມແລ້ວແມ່ນປະຕິບັດ 8 ມາດຕະການທີ່ກໍານົດໄວ້ໃນຄໍາສັ່ງຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ເລກທີ 12/ນຍ, ແຕ່ເນັ້ນຄວາມເອົາໃຈໃສ່ເປັນພິເສດຕື່ມ ດັ່ງນີ້:

1). ຕ້ອງຕັດສິນໃຈແກ້ໄຂໜີ້ສິນທີ່ຄຸມເຄືອແກ່ຍາວ ລະຫວ່າງ ລັດກັບທຸລະກິດ ແລະ ທຸລະກິດກັບທະນາຄານ.
2). ຕ້ອງຈັດຫາເມັດເງິນໃໝ່ເພື່ອເພີ່ມສະພາບຄ່ອງໃຫ້ແກ່ທະນາຄານ ໄປພ້ອມກັບການປັບອັດຕາດອກເບ້ຍ ແລະ ເງື່ອນໄຂກູ້ເພື່ອເອື້ອອໍານວຍໃຫ້ທຸລະກິດສາມາດຟື້ນຕົວ ແລະ ເກີດໃໝ່ໄດ້.

3). ມີນະໂຍບາຍຊ່ວຍສະໜັບສະໜູນດ້ານເງິນທຶນ ແລະ ນະໂຍບາຍພາສີ – ອາກອນຕໍ່ປະເພດທຸລະກິດທີ່ລັດຖະບານສົ່ງເສີມ ເຊັ່ນ: ທຸລະກິດທີ່ນໍາໃຊ້ເຕັກນິກ – ເຕັກໂນໂລຊີໃໝ່ ລວມທັງທຸລະກິດທີ່ນໍາໃຊ້ເສດຖະກິດດິຈິຕອລ, ທຸລະກິດນໍາໃຊ້ຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດຢ່າງປະຢັດ, ນໍາໃຊ້ພະລັງງານຢ່າງປະຢັດ ແລະ ຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມ.

4). ແກ້ໄຂຂັ້ນຕອນຂໍອະນຸຍາດລົງທຶນ ( ພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ ) ໃຫ້ໄວກວ່າເກົ່າ.
5). ແກ້ໄຂລະບຽບການນຳເຂົ້າ – ສົ່ງອອກສິນຄ້າ ແລະ ຫຼຸດຜ່ອນຂັ້ນຂອດການຈ່າຍຄ່າທໍານຽມຕ່າງໆ.
6). ຮັບປະກັນການປະຕິບັດລະບຽບກົດໝາຍ ແລະ ພັນທະສັນຍາຕ່າງໆທີ່ໄດ້ລົງນາມແລ້ວ ເພື່ອສ້າງຄວາມເຊື່ອໝັ້ນໃຫ້ແກ່ນັກລົງທຶນ ແລະ ຜູ້ປະກອບການພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ.

ສ່ວນບັນຫາທີ່ຄວນປັບປຸງ ເພື່ອເປັນການຜ່ອນຄາຍຄວາມຫຍຸ້ງຍາກ ແລະ ເພື່ອອະນາຄົດທີ່ດີກວ່າ ໃນການດໍາເນີນທຸລະກິດ ສໍາລັບພາກທຸລະກິດຄວນເອົາໃຈໃສ່ຕື່ມ ຄື:

1). ຕ້ອງສຶກສາຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ວິເຄາະສະພາບການດໍາເນີນທຸລະກິດໃນໄລຍະຜ່ານມາຢ່າງພາວະວິໄສ ເພື່ອໃຫ້ເຫັນໄດ້ສະພາບແວດລ້ອມ, ຈຸດແຂງ – ຈຸດອ່ອນ, ກາລະໂອກາດ – ສິ່ງທ້າທາຍ ແລະ ທາງອອກໃໝ່ຂອງການດໍາເນີນທຸລະກິດ.
2). ຄົ້ນຄວ້າປັບປຸງຍຸດທະສາດ ແລະ ຍຸດໂທບາຍຂອງບໍໍລິສັດແຕ່ລະໄລຍະ, ປັບປຸງການບໍລິຫານຈັດການ, ປັບປຸງເຕັກນິກ – ເຕັກໂນໂລຊີ, ປັບປຸງການຈັດຕັ້ງ ແລະ ບຸກຄະລາກອນ, ປັບປຸງດ້ານການຕະຫຼາດ ແລະ ຄູ່ຮ່ວມທຸລະກິດ.
3). ໝັ່ນສຶກສາຮຽນຮູ້ສິ່ງໃໝ່ໆ ແລະ ໝັ່ນສຶກສາສະພາວະຄວາມເປັນຈິງແຕ່ລະໄລຍະ ເພື່ອປັບທິດທາງຂອງບໍລິສັດໃຫ້ທັນເວລາ.

—________—